NRC checkt: ‘Nederlandse student besteedt minste tijd aan studie van Europa’

Dat zei de oud-voorzitter van universiteitenkoepel VSNU Karl Dittrich vorige maand op NPO Radio 1.

Aanleiding

Veel burn-out-klachten onder studenten? Karl Dittrich, oud-voorzitter van universiteitskoepel VSNU, kan het zich „nauwelijks” voorstellen. „De Nederlandse student staat niet bekend als degene die het meeste tijd aan zijn studie besteedt”, zei hij bij Spraakmakers op NPO Radio 1 op 15 augustus. „Van alle studenten in Europa is de Nederlandse student degene die het minste uren aan zijn studie besteedt.” Deze bewering gaan we checken.

Waar is het op gebaseerd?

Karl Dittrich, die vorig jaar is afgezwaaid als VSNU-voorzitter, moet even nadenken over waar de informatie ook alweer vandaan komt, zegt hij aan de telefoon. „Ik meen me te herinneren dat het een tabel was in een Europees vergelijkend onderzoek.” Het werd uitgevoerd door onder meer de Universiteit Maastricht.

En bedoelde hij nou te zeggen dat Nederlandse studenten lui zijn? „Ze doen van alles naast hun studie. Studentenverenigingen, bijbaantjes. Je kunt niet zeggen dat ze lui zijn, maar ze vinden andere dingen duidelijk ook belangrijk in het leven.”

En, klopt het?

De Universiteit Maastricht verwijst naar een grote enquête onder Europese studenten, gepubliceerd in 2007. De onderzoekers hebben 70.000 studenten uit dertien landen over van alles bevraagd, ook over hoeveel tijd ze aan hun studie besteden. Hoogleraar Rolf van der Velden, directeur van het Maastrichtse Research Centrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt, had de leiding. De studie leidde destijds tot ophef, herinnert Van der Velden zich, „over de zesjescultuur in Nederland”.

De studenten kregen de vraag voorgelegd hoeveel uur per week ze studeren. Nederlandse bachelor- en masterstudenten „besteedden relatief erg weinig uren per week aan hun studie”, schrijven de onderzoekers, „slechts 32 en 31 uur per week”. Maar de minste uren van allemaal? Dat niet. Studenten uit Estland en Tsjechië staken er nog iets minder tijd in. Franse studenten waren de hardste werkers, met meer dan 40 uur per week.

Op een andere, gerelateerde vraag scoren de Nederlandse studenten wél het laagst: streef je naar de hoogst mogelijke cijfers? Slechts eenderde van de Nederlandse ondervraagden zei ‘ja’. Gemiddeld streefde ruim de helft van de Europese studenten naar de hoogste mogelijke cijfers. Nederlanders besteedden dus weliswaar niet de allerminste uren aan hun studie, maar toonden zich wel het minst ambitieus.

Hoogleraar Van der Velden wijst erop dat dit een oud onderzoek is. Het is gepubliceerd in 2007, maar de ondervraagden zijn afgestudeerd in studiejaar 1999-2000. „Je kunt niet aannemen dat de huidige generatie studenten hetzelfde is als die van twintig jaar geleden.”

Recentere cijfers vinden we bij het internationale Eurostudent Project, gefinancierd door onder meer de Europese Unie. Dat hield tussen 2016 en 2018 een peiling onder studenten uit achtentwintig landen. Uit deze data blijkt dat Nederlandse studenten nog altijd relatief weinig tijd besteden aan hun studie: een kleine 32 uur. Maar ook nu zijn er landen waar studenten er nog minder uren in steken: Letland, Zweden, Tsjechië, Estland, Oostenrijk en Turkije.

Conclusie

Nederlandse studenten besteden niet de minste tijd aan hun studie van alle studenten in Europa, zo blijkt uit twee onderzoeken. Wel zitten ze aan de onderkant, met een kleine 32 uur per week. Ook tonen ze zich volgens één onderzoek het minst ambitieus van alle ondervraagde Europese studenten.

We beoordelen de stelling daarom als grotendeels onwaar.



De reactie van een betrokken ouder 

Waarom zijn veel burn-out klachten onder studenten nauwelijks voor te stellen, als de Nederlandse student relatief weinig tijd aan zijn studie besteedt? Hoort het aantal uren studietijd en burn-out klachten een causaal verband te kennen? Meer over studielast lees je hier.

We leven in een samenleving die erg veel druk zet op mensen om te presteren. Twintigers zijn geboren in een tijd waarin de ideologie begon te heersen dat succes een keuze is en mislukking daarom ook. Wellicht dat vanuit dit punt klachten ontstaan?